TARIMSAL DESTEKLEMELER

251

Mazot, Kimyevi Gübre ve Toprak Analizi desteği dahil olmak üzere ülkemizde uygulanmakta olan bu şekildeki alan bazlı destekleme ödemeleri tamamen kalkmalı! Bunun yerine sadece üretimi yapılan ürünler üretim miktarına göre desteklenmelidir.

Ülkemiz bir tarım ülkesi ve yetiştirilebilen ürün yelpazesi çok geniş. Bu sebepten ülkemiz coğrafyasında neredeyse dünya üzerinde yetişen, ekonomik öneme haiz, insan ve hayvan beslenmesinde üretimi ve kullanımı zaruri olan bitkiler başta olmak üzere tüm bitkilerin yetiştirilebilmesi için kısmen veya tamamen uygun şartlar mevcuttur.

Her tür ve çeşitte ürünün yetiştiği ülkemiz topraklarında hala bazı tarımsal ürünlerde istenilen veya beklenilen kalite, evsaf ve miktarda ürün yetiştirilememekte, ülkesel bazda bazı ürünlerle ilgili üretim açığı ise sürmektedir. Buna karşın bazı ürünlerde de muhtelif dönemlerde üretim arzında fazlalıklar yaşanmakta piyasa bulamayan ürünler sebebiyle çiftçi ve üreticilerimiz hem üretim dönemini kaybetmekte, hem de emeğinin hakkını alamadığı için büyük maddi zararlar görerek ülke ekonomisi içinde büyük kayıplara sebep olunmaktadır.

Arz ve talep dengesinin oturtulamamış olması, ürün planlamasının sağlıklı bir şekilde yapılamaması, üreticilerimizin bir önceki dönemde iyi kazanç sağlayan ürünlere kitlesel olarak yönelmesine sebep olmakta ve bu tür aşırı üretim yönelimleri fiyat istikrarsızlığına meydan vermektedir. Bazı yıllar üretim açığı yaşanan bir takım ürünler afaki derecede çok yüksek fiyatlarla işlem görmesine rağmen bir sonraki dönemde aşırı üretim ile birlikte çok düşük fiyatlara dahi alıcı bulamamaktadır. Öncelikle fiyat istikrarı açısından konuya bakıldığında üretim planlamasının doğru yapılabilmesi büyük önem arz etmektedir. Üretim planlamasının yapılmaması her daim fiyat istikrarsızlığına sebep olacak ve hem üreticinin düzenli bir şekilde gelir elde etmesinin önüne geçecek hem de ülkesel bazda ihtiyaç duyulan ürünlerin üretimini tamamen çiftçi yönelimlerine bırakacaktır. İhtiyaç duyulan ürünün ihtiyaç kadar üretilmesi, çok yüksek miktarlarda ihtiyaç duyulmayan ürünlerin de piyasaya arzının azaltılması, son tüketicinin taleplerine göre ürün üretilebilmesi için ülkesel boyutta ürün planlaması şarttır.

Bilindiği üzere ülkemiz 30 Tarım havzası bölgesine ayrılmıştır. Bu bölgeler belli kriterler baz alınarak belirlenmiştir. Öncelikle bu tarım havzaları göz önüne alınarak yetiştiriciliği en uygun şekilde yapılabilecek ürünlerin tespiti yapılmalıdır. Hatta ilçe ve köy bazında üretim alanlarının fizibilitesi hazırlanıp buralarda dahi ürün planlaması yapılabilmesinin önü açılabilmelidir.

Malum olduğu üzere belli ürünlerin belli havzalarda yetiştiriciliği daha uygun olup çiftçilerimiz açısından yetiştiriciliği gelenekselleşmiş, üretimi alışılagelmiş, üretim için gerekli olan bilgi ve tecrübe yeterince oluşmuş, üretim için gerekli alet ve makine parkları ise bu ürünlere göre şekillenmiştir. Genellikle pazar ve piyasa da bu havzalara veya yakınlarına kurulmuştur. Anılan bu sebepler değerlendirilmeli buna göre bir alt yapı çalışması ile üretilebilecek ürün tespitleri yapılmalıdır. Sonra tespit edilen ürünlerle ilgili yeni bir destekleme modeline geçilmelidir.

Ülkesel ölçekte ihtiyaç duyulan ürünler üretimi oranında havzalara göre desteklenmeli, ihtiyaç fazlası üretim yapılacağı hissedilen ve üretiminde aşırılıklar tespit edilen ürünler ise sadece belli havzalarda desteklenmeli bu şekilde çiftçilerin ve üreticilerin üretim yönelimleri kontrol altına alınmalı ve yönlendirme yapılmalıdır.

Ürün, hatta çeşit bazında yönlendirme yapılabilmesinin önü açılmalıdır. Örneğin bazı yörelerde buğday üretimine yüksek meblağlı destekleme ödeyerek o yöredeki üreticilerin buğday üretimine yoğun bir şekilde geçmesi teşvik edilebilir ve diğer ürünleri üretmelerini gerektirmeyecek şartlar oluşturulabilir. Diğer bir yörede ise buğday üretimine hiç destek vermeyerek yem bitkileri üretimine yüksek meblağlı destek verme yoluyla yem bitkisi üretimine yoğunlaşmaları ve buğday üretiminden bulunulan dönem içerisinde vazgeçmeleri sağlanabilir. Veya yazlık sebze bazında bir yöreye yüksek meblağlı domates desteği ile bu ürünün üretimine yoğunlaşma sağlanabileceği gibi diğer bir bölgeye ise domates ürününe hiç destek vermeyerek biber üretiminde yüksek meblağlı destek uygulanarak yönelim artırımı sağlanabilir. Yine bir başka yörede hayvancılık ve hayvancılık tabanlı ihtisas üretime yüksek destekleme ve teşvikler sağlanarak o yöredeki çiftçilerimizin sebze ve meyve üretiminden tamamen çıkması sağlanabileceği gibi, yine diğer bir yörede sebze meyve üretimi çok yüksek destek ve teşviklerle artırılıp meyve sebze ihtisas üretim alanları oluşturula bilinir. Bu şekilde çiftçilerimiz ve üreticilerimiz desteklemesi fazla olan ürünlere yönelecek ve üretim planlaması için bir yol alınabilecektir. Yöresinde üretim yapması durumunda teşviki arttırılarak yüksek meblağlı destekleme alması sağlanan üretici özellikle önerilen ürünleri yetiştirme çabasında olacaktır. Çünkü üreticiler ve çiftçiler başka bir yörede yüksek destekleme meblağı ile daha düşük maliyetlerle üretim yapan üretici ve çiftçilerle bahse konu üründe rekabet edemeyeceğini de bildiği için o ürünü üretmekten de o dönem için vazgeçecek ve kendi üretim bölgesinde yüksek meblağ ile desteklenen ürünlerin üretimini yapmaya yönelecektir.

Destekleme ve teşviklerle havza, yöre, ilçe hatta köy bazında çiftçi üretim yönelimlerinin sağlanması üretim planlamasının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesini sağlayacak ve üretimine ihtiyaç duyulan ürünlerin, ihtiyaç kadar üretilmesinin de önünü açacaktır. Bu da sonraki dönemlerde bir fiyat istikrarının oluşmasını sağlayacaktır.

Ayrıca üretilen ürüne, üretimi kadar destekleme ödemesi yapılması ile üretimi yapılan tüm ürünler son tüketiciye ulaşıncaya kadar her aşamada takip edilebilecek ve her aşaması kayıt altında olacaktır. Bu da kayıt dışı tarım ekonomisinin kayıt altına alınabilmesini sağlayabilecektir.

Üretilen ürünlerin tümü Yağlı Tohumlu bitkiler, Hububat ve Baklagil fark ödemesi desteğinde de uygulandığı gibi alım satım belgeleri ile desteklendiği takdirde her aşama kayıt altına alınacak, kayıt dışının ve vergilendirmede karşılaşılan birçok sorunun ve aksamanın da önünü kesecektir.

Her türlü tarımsal ürün, alım satım belgeleri ibrazı ile destekleme kapsamında olacağı için tarımsal ürünlerin tümünün belgelendirilmesi, kayıt altında olması tüm tarımsal ürünlerin son tüketiciye ulaşıncaya kadar takip edilebilirliğini, gerçekleşen alım satım işlemlerinin vergilendirilebilmesini, gıda güvenliğinin sağlanmasını da kolaylaştıracaktır. Alım satım belgeleri ile teşvik alan çiftçi ve üreticiler ise birim alandan aldıkları ürün miktarını ve istihsallerini artırma yolunu seçecek, daha kaliteli ve tonaj olarak yüksek ortalamalı üretime yönelme yolu izleyecektir.

Böylelikle ülkesel boyutta üretim planlamasının yapılabilmesi ihtiyaç kadar üretimi, üretimin destek ve teşviklerle desteklenerek kayıt altına alınması ise yönetilebilir bir tarımsal ekonomiyi teşvik edecektir.

Kaynak : http://yenisehirim.com/suatkahya.html

Yazarın Tüm Yazıları

TARIMSAL DESTEKLEMELER